Türk Medeni Kanunu’na Göre Boşanma

Boşanma, Türk Medeni Kanunu’na (TMK) göre evlilik birliğinin mahkeme kararıyla sona erdirilmesidir. Boşanma davaları, görevli ve yetkili Aile Mahkemeleri tarafından görülür. Kanun koyucu, evlilik birliğinin sona erdirilmesi bakımından anlaşmalı ve çekişmeli boşanma olmak üzere iki farklı usul öngörmüştür.

BOŞANMA NEDENLERİ

Türk hukukunda boşanma nedenleri, özel boşanma nedenleri ve genel boşanma nedeni olmak üzere 

iki ana grupta düzenlenmiştir.

1. Özel Boşanma Nedenleri (TMK m.161-165)

- Zina (TMK m.161): Eşlerden birinin evlilik birliği devam ederken sadakat yükümlülüğünü ihlal etmesi.

- Hayata Kast, Pek Kötü Muamele veya Onur Kırıcı Davranış (TMK m.162): Eşe veya çocuğa yönelik fiziksel ya da ağır psikolojik şiddet içeren davranışlar.

- Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürme (TMK m.163): Evlilik birliğini çekilmez hâle getiren yaşam tarzı.

- Terk (TMK m.164): Eşlerden birinin ortak konutu terk etmesi veya haklı sebep olmaksızın dönmemesi.

- Akıl Hastalığı (TMK m.165): Tedavisi mümkün olmayan ve ortak hayatı çekilmez kılan akıl hastalığı.

2. Genel Boşanma Nedeni (TMK m.166)

Evlilik birliğinin temelinden sarsılması hâlinde, eşlerden her biri boşanma davası açabilir. 

Bu kapsamda evlilik birliğinin taraflar açısından sürdürülemeyecek derecede zedelenmiş olması gerekir.

BOŞANMA TÜRLERİ

1. Anlaşmalı Boşanma (TMK m.166/3)

- Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması,

- Tarafların boşanma ve sonuçları üzerinde tam bir mutabakat sağlaması,

- Tarafların hâkim huzurunda serbest iradelerini açıklamaları.

Bu usulde boşanma davaları, genellikle daha kısa sürede ve daha az maliyetle sonuçlanmaktadır.

2. Çekişmeli Boşanma

- Eşlerden birinin özel veya genel boşanma nedenine dayanarak dava açması,

- İddiaların hukuka uygun delillerle ispat edilmesi,

- Yargılama süreci anlaşmalı boşanma davasına göre daha uzun ve kapsamlıdır.

BOŞANMANIN HUKUKİ SONUÇLARI

1. Maddi ve Manevi Tazminat

Kusurlu eş, diğer eşin kişilik haklarının zedelenmesi veya menfaat kaybına uğraması hâlinde maddi ve manevi tazminat ödemekle yükümlü tutulabilir.

2. Nafaka

Yoksulluk Nafakası: Boşanma sonrasında ekonomik durumu etkilenen eş lehine, kanunda öngörülen şartların varlığı hâlinde hükmedilebilen nafaka türüdür.

İştirak Nafakası: Velayeti kendisine verilmeyen eşin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katkı sağlaması amacıyla hükmedilen nafakadır.

3. Velayet ve Kişisel İlişki

Velayet, çocuğun üstün yararı gözetilerek belirlenir. 

Velayet hakkı kendisine verilmeyen ebeveynin çocukla kişisel ilişki kurma hakkı bulunmaktadır.

4. Mal Rejiminin Tasfiyesi

Taraflar arasında geçerli olan mal rejimi tasfiye edilir.  Hukukumuzda güncel mal rejimi edinilmiş mallara katılma rejimidir.

BOŞANMA DAVASI SÜRECİ

1. Davanın Açılması

2. Ön İnceleme Aşaması

3. Tahkikat ve Delillerin Toplanması

4. Bilirkişi İncelemesi ve Keşif (gerekli hâllerde)

5. Sözlü Yargılama ve Hüküm

6. Kararın Kesinleşmesi

NOT: Bu makalede yer alan bilgiler, genel nitelikte hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup; hiçbir şekilde hukuki danışmanlık, yönlendirme veya avukat–müvekkil ilişkisi oluşturmaz. İçeriğin hazırlanmasında yürürlükteki mevzuat ve Yargıtay içtihatları esas alınmış olmakla birlikte, mevzuat değişiklikleri, içtihat farklılıkları ve somut olayın özelliklerine göre hukuki sonuçlar değişiklik gösterebilir.

Her uyuşmazlık, kendine özgü koşullar içerdiğinden; bu yazıda yer alan bilgilerin, kişisel veya kurumsal hukuki sorunlara doğrudan uygulanması hak kayıplarına yol açabilir. Bu nedenle, boşanma,mal rejiminin tasfiyesi davası veya diğer hukuki süreçler bakımından somut durumunuza uygun hukuki değerlendirme için bir avukata danışmanız tavsiye edilir.

                         © Av. Ömer Faruk Akbaş – Tüm hakları saklıdır.